W wielu parafiach coraz trudniej znaleźć organistę, dlatego niektóre wspólnoty korzystają z urządzeń odtwarzających gotowe podkłady muzyczne nazywanych „automatycznymi organistami”.
Czy jednak trudności organizacyjne i finansowe parafii usprawiedliwiają takie rozwiązanie?
Odpowiedź zawiera Instrukcja Konferencji Episkopatu Polski o muzyce kościelnej z 14 października 2017 r. gdzie w punkcie 40 czytamy:
«„Muzyka w liturgii ma być wykonywana wyłącznie «na żywo». Niedopuszczalne jest stosowanie tzw. automatycznych organistów. Muzyka odtwarzana elektronicznie nie może zastępować gry na instrumentach lub śpiewu zgromadzonych”.»
Sformułowanie „niedopuszczalne” nie pozostawia miejsca na traktowanie tego rozwiązania jako zwykłej alternatywy. Brak organisty, ograniczone środki finansowe czy wygoda organizacyjna nie uzasadniają stosowania praktyki, którą Instrukcja wyraźnie wyklucza.
Należy zauważyć, że organista nie jest jedynie osobą obsługującą instrument. Jego posługa pomaga zgromadzeniu uczestniczyć w liturgii poprzez wspólny śpiew i modlitwę. Jak przypomina kan. 837 § 1 Kodeksu Prawa Kanonicznego, czynności liturgiczne nie są czynnościami prywatnymi, lecz celebracją Kościoła, gdzie liturgia zakłada żywe uczestnictwo wspólnoty, a nie tylko odtworzenie właściwych dźwięków.
Warto w tym miejscu postawić pytanie - Czy każda czynność wykonywana w przestrzeni kościelnej wymaga obecności człowieka? Oczywiście, że nie, a technologia może przejmowac wiele zadań technicznych i organizacyjnych. Nie oznacza to jednak, że w liturgii wszystko można powierzyć automatom ponieważ trudno wyobrazić sobie, by urządzenie zastąpiło kapłana w rozdawaniu Komunii Świętej, ograniczając tę posługę do mechanicznego przekazywania konsekrowanych Hostii. W takim przypadku szybko dostrzeglibyśmy, że nie chodzi jedynie o wykonanie określonej czynności ale o jej wymiar osobowy i duchowy.
Uważam, że podobnie jest z posługą organisty, która nie sprowadza się tylko do dostarczenia odpowiedniej melodii w odpowiednim momencie. Organista służy zgromadzeniu, jednoczy jego głosy i wspiera modlitwę całej wspólnoty.
Trudności parafii zasługują na zrozumienie, a znalezienie organisty nie zawsze jest łatwe - nie oznacza to jednak, że jedynym wyjściem jest zastąpienie jego posługi urządzeniem. W takiej sytuacji potrzebna jest przede wszystkim inicjatywa duszpasterzy, zwłaszcza proboszczów, którzy mogą podjąć starania o znalezienie odpowiedniej osoby, poszukać jej również poza najbliższym gronem parafian czy zachęcić osoby uzdolnione muzycznie do podjęcia tej posługi. Czasem wymaga to cierpliwości, rozmów i zaangażowania wielu osób, ale właśnie takie działania pozwalają budować żywą wspólnotę, zamiast zastępować jej członków technologicznym rozwiązaniem.
Można przecież udekorować świątynię sztucznymi kwiatami -będą zawsze takie same, nie zwiędną i nie będą wymagały pielęgnacji. Ale czy dlatego powinniśmy całkowicie rezygnowac z kwiatów żywych? Te drugie mają w sobie coś, czego nie da się zastapić - naturalność, kruchość, piękno i życie, które jest darem. Podobnie jest z ludzką posługą w liturgii, która nie zawsze jest doskonała, w której nie zawsze wszystko brzmi idealnie, która wymaga zaangażowania, czasu i troski.
Reasumując, nie jest to jedynie kwestia wyboru między tradycyjnym organistą a nowoczesnym urządzeniem. Obowiązujące przepisy liturgiczne zakazują stosowania automatycznych organistów. Żadne urządzenie, choćby najdoskonalej odtwarzało muzykę, nie zastąpi człowieka, który poprzez swoją grę i posługę pomaga wspólnocie uczestniczyć w żywej modlitwie Kościoła.
Podstawa prawna i liturgiczna: kan. 837 § 1 i kan. 846 § 1 Kodeksu Prawa Kanonicznego; Instrukcja KEP o muzyce kościelnej z 14 października 2017 r., nr 40; Sacrosanctum Concilium, nr 112.
Biuro Prawne § Kancelaria Kanoniczna Paweł Korbas
https://kancelariakorbas.pl/
Korzystając z naszej witryny zgadzasz się na stosowanie przez nas cookies
Polityka prywatności